Recent Posts

Kryzys wodny – konsekwencje

Kryzys wodny – konsekwencje

Strata jako zmniejszenie korzyści o określone wartości może przybierać różne formy – mierzalne (ekonomiczne, materialne), bądź niemierzalne. Strata niemierzalna może objawiać się poprzez ubytki w wartościach kulturalnych niemożliwych do odtworzenia, czy duchowych dotyczących bezpośrednio aspektów psychosomatycznych poszczególnych jednostek, ale również w szerszym kontekście społecznym – 

HYDROPORTAL

HYDROPORTAL

Woda? Portal? Hydroportal to narzędzie dostarczające informacji o gospodarce wodnej w kraju. Poprzez stronę internetową ->https://isok.gov.pl/hydroportal.html<- pozwala pozyskać istotne dane. Kreacja platformy jest jednym z elementów wdrożeniowych Informatycznego Systemu Osłony Kraju (ISOK), który to ma za zadanie wspomagać zwiększenie jakości osłony kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami. 

Polskie smart city

Polskie smart city

Inteligentne?

Istnieje wiele definicji smart city jednak dla każdego interesariusza, w zależności od pełnionej roli, termin ten oznacza coś nieco innego. Polityk, urbanista, architekt, ekolog, przedsiębiorca, naukowiec, inżynier, czy mieszkaniec spojrzy na to określenie z własnej perspektywy. Ogólnie można powiedzieć, iż ludzie w prawdziwym inteligentnym mieście mają szansę na bezpieczniejsze, bardziej wszechstronne i dostatnie życie dzięki odpowiedniej infrastrukturze oraz spójnej polityce miejskiej. Kluczową rolę odgrywa tutaj technologia oraz tempo jej rozwoju, które to staje się wyzwaniem oraz integralnym elementem koncepcji smart. Co więcej, musi być stosowana bez zakłócania kluczowych czynników równowagi społecznej, takich jak zatrudnienie zróżnicowanej demografii i wzorców migracji, ekonomii miejskiej i podstaw bezpieczeństwa. Informacje oraz technologie komunikacyjne (ICT) mają za zadanie ulepszyć wydajność i konkurencyjność miejskich operacji, czy usług z poszanowaniem aspektów ekonomicznych, społecznych i środowiskowych na kolejne lata istnienia następnych pokoleń.

Niezwykle istotne jest, aby projektowanie takiej jednostki opierało się o technologię, która została dostosowana do lokalnej kultury i potrzeb jej obywateli, stanu ekonomicznego, czy etapu rozwoju edukacyjnego. Wspomniana technologia musi zawsze kierować się założonymi celami, zamiast tworzyć własny paradygmat smart city, który definiuje przyszłość ze względu na nią samą. Efektywne planowanie w połączeniu z odpowiednim doborem danych oraz skutecznymi technologiami zaowocują spójnością społeczną oraz wypracowanymi inteligentnymi praktykami rozwiązywania problemów zarządzania tkanką miejską.

Nieodłącznym elementem inteligentnego miasta jest z pewnością całe zaplecze naukowo-badawcze, które to jest filarem jego rozwoju. Ściśle wiąże się z tym kapitał ludzki, który jako zasób w postaci wykwalifikowanej kadry, ale również społeczeństwa obywatelskiego poprzez szeroko rozumianą partycypację uczestniczy w procesie kreacji wspólnej przestrzeni miejskiej.

Faktory smart

Inteligentne miasta cechują się przede wszystkim innowacyjnością, otwartością, po- szanowaniem dla środowiska naturalnego oraz potrzeb społeczności. Ponadto zarządzane są w sposób zintegrowany przy znaczącym zaangażowaniu zamieszkującej ludności. Całość koncepcji smart city dzieli się na kilka obszarów tematycznych, w których to obserwuje się konkretne płaszczyzny działania oraz wdrażania właściwych rozwiązań. Do wspomnianych dziedzin należy inteligentne zarządzanie (smart governance), inteligentna gospodarka (smart economy), inteligentna mobilność (smart mobility), inteligentne środowisko (smart environment), inteligentni ludzie (smart people) oraz inteligentne życie (smart living).

Każde miasto dostosowuje obszary zastosowań technologii smart city względem własnych potrzeb oraz poziomu startowego, dlatego też nie wszystkie aspekty są równie istotne w kontekście inteligentnego miasta. Uogólniając można zauważyć, iż obecnie główny nacisk kładziony jest na innowacje technologiczne i rozwój, który to można zaklasyfikować na cztery obszary: media, mobilność, bezpieczeństwo oraz zdrowie. W kategorii podstawowych do utrzymania systemu metabolicznego miasta niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej jakości organizacji elementów infrastruktury wodnej, energetycznej oraz gospodarki odpadami. To właśnie w tych obszarach bezkonkurencyjne są rozwiązania z zakresu nowych technologii, które wspomagają inteligentne zarządzenie wspomnianymi zasobami. Druga sfera dotyczy przemieszczania się. Mobilność w postaci transportu publicznego, czy prywatnego to pole do innowacji. Optymalizacja transportu to jedno z wyzwań, z którymi walczy większość aglomeracji. Kolejny obszar to bezpieczeństwo, rozumiane jako stan wolny od przestępstw, ale również nagłych, trudnych do przewidzenia bez systemów opartych na symulacjach, czy sztucznej inteligencji, sytuacji kryzysowych, w szczególności katastrof naturalnych, które to w wyniku zmian klimatu coraz częściej nawiedzają gęsto zaludnione miasta. W takich sytuacjach technologia może mieć kluczowe znaczenie w mapowaniu i zrozumieniu tego, co się dzieje, a co za tym idzie przyczynia się do wypracowania właściwego schematu prewencji oraz interwencji. Ostatnią sferą, na którą kładziony jest nacisk w koncepcji inteligentnego miasta jest zdrowie, a szerzej jakość życia. Obejmuje więc cały wachlarz niezbędnych do utrzymania prawidłowego stanu czynników, które są bezpośrednio lub też pośrednio związane z podstawową opieką medyczną. Często jednak znacząco wykracza poza jej kompetencje obejmując swym zakresem niemal każdy aspekt funkcjonowania miasta. Potrzeby dotyczące technologii pomagającej w kontekstach związanych ze zdrowiem są bardzo różne w zależności od klimatu, aktualnej kondycji ekonomicznej, czy też ugruntowanych przez społeczność miejską nawyków.

Rozwiązanie uniwersalne?

Projekt smart city jest postrzegany jako panaceum zdolne do rozwiązania wszystkich problemów miejskich, takich jak zanieczyszczenia, utrudnienia w lokalnym transporcie publicznym, nierówności międzyludzkie, czy kryzys ekonomiczny. Realne wdrażanie nie opiera się jednak na samej wizji inteligentnego miasta, lecz na oddolnej, funkcjonującej na każdym poziomie oraz realizowanej przez wszystkich aktorów inicjatywie, która zostaje w efekcie zintegrowana poprzez infrastrukturę publiczną oraz rozwiązania technologiczne.

Źródła:

  • red. O. Wasiuta, S. Wasiuta – „Encyklopedia Bezpieczeństwa” Tomy 1-4
  • Falecki J. – „Zarządzanie kryzysowe w teorii i praktyce” – Część 1, 2 i 3
  • Jarmoszko S., Barszczewski W., Bezpieczeństwo społeczne w sytuacjach krytycznych, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Siedlce 2017.
  • Żebrowski A., Zarządzanie kryzysowe elementem bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków 2012.
  • Gajewski J.M., Paprocki W., Pieriegud J., Cyfryzacja gospodarki i społeczeństwa: Szanse i wyzwania dla sektorów infrastrukturalnych, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańska Akademia Bankowa, 2016.
  • Ozimek P., Wstęp do urbanistyki operacyjnej, Instytut Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej Oddział w Krakowie, Kraków, 2001, s. 115-121.
  • Ciuccarelli P.,Lupi G.,Simeone L.(red.), Visualizing the Data City Social Mediaas a Source of Knowledge for Urban Planning and Management, Politecnico Di Milano, Springer, 2014.
  • Cicirelli F.,Guerrieri A.,Mastroianni C.,Spezzano G.,Vinci A.(red.),The Internet of Things for Smart Urban Ecosystems, Springer, 2019.
  • Abbott M.B., On definitions, Jounal of Hydroinformatics, 2002.
  • Zdziech M., Zarządzanie kryzysowe w sytuacji klęski żywiołowej, Zarząd Główny Towarzystwa Wiedzy Obronnej, Warszawa 2006.
  • Wiśniewski B., Bezpieczeństwo w teorii i badaniach naukowych, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczytno 2011.
Powódź

Powódź

„Woda jest spójnikiem pomiędzy sztucznym tworem zurbanizowanego krajobrazu a magią dzikiej przyrody” Wezbranie vs powódź Bez wątpienia istotną rolę w kształtowaniu i budowaniu tkanki miejskiej mają zjawiska nieprzewidywalne, które znacznie wpływają na przebieg procesu rozbudowy i późniejszy kształt miasta. Do wspomnianych zdarzeń z pewnością można 

Bezpieczeństwo ekologiczne

Bezpieczeństwo ekologiczne

Znaczenie Nie ulega wątpliwości, iż ryzyko ekologiczne pociąga za sobą szereg ekonomicznych, społecznych oraz środowiskowych następstw. Ma również niebagatelną rolę w zakresie bezpieczeństwa ekologicznego, a co za tym idzie obronności państwa, czy regionu. Co więcej, znajduje swoje zastosowanie w prawodawstwie, a także polityce wewnętrznej oraz stosunkach międzynarodowych. Ponadto wpływa na każdy 

Błękitno-zielona infrastruktura

Błękitno-zielona infrastruktura

Relacja miasto – woda

Przyglądając się podejściu człowieka do problemu wody, można zauważyć trzy główne okresy – czas respektu, czas podboju oraz czas powrotu. Pierwszy z nich – czas respektu charakteryzował się wielkim szacunkiem do wód opadowych oraz obawą przed niszczycielską mocą żywiołu wody. Drugi okres to faza podboju umiejscowiona w historii w erze rewolucji przemysłowej, gdzie zabudowano tereny zalewowe i ludzkość miała wrażenie, iż zapanowała, nauczyła się zarządzać prawami natury. Obecnie jesteśmy w czasie pokornego powrotu, gdyż w obliczu kryzysu klimatycznego oraz poprzedzającego go niezwykle szybko następujących zmian w wydawać by się mogło dogłębnie poznanych naukowo dotychczas procesach, zostaliśmy zmuszeni na nowo nauczyć się jak administrować tego rodzaju ryzykiem.

Badania naukowe „The Global Risks Report” jednoznacznie wskazują na zagrożenia z jakimi będziemy borykać się w najbliższej przyszłości. Jednym ze wskazanych przez Światowe Forum Ekonomiczne zagrożeń priorytetowych jest kryzys wodny, do których przyczyniają się obecne zmiany klimatu, czy bioróżnorodności.

Jednym za sposobów na uporanie się z tymi wyzwaniami jest wdrażanie rozwiązań z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury.

Innowacyjne rozwiązania?

Przyglądając się zastosowanym metodom można zauważyć, iż błękitno-zielona infrastuktura przyjmuje wiele kreacji i jest skierowana na konkretne problemy, jednak jej efektem najczęściej jest regulacja stosunków wodnych oraz kompozycja specyficznego mikroklimatu. Warto rozróżnić cechy charakterystyczne dwóch kluczowych filarów. Aspekt zielony wywodzi się z terenów zielonych jako naturalnych oraz najbardziej ekonomicznych metod dla retencji wód, natomiast ujęcie błękitne wskazuje na fakt, iż zasoby wodne są niezbędne do utrzymania obszarów przyrodniczych, poprawy potencjału społecznego i zrównoważonego rozwoju tkanki miejskiej. Nie oznacza to jednak, iż funkcjonują one rozdzielnie, wręcz przeciwnie ich siła tkwi w kooperacji. Całość wspiera zarządzanie kryzysowe oraz przyczynia się do zmniejszenia między innymi kryzysu wodnego.

Błękitno-zielona infrastuktura wyróżnia się przede wszystkim wysoką jakością, zaprojektowanej przez człowieka lub powstałej w wyniku naturalnych procesów obszarów biologicznie czynnych lub struktur nieożywionych. Rozwiązanie to ma na celu poprawę bioróżnorodności oraz wsparcie dla nadwyrężonego ekosystemu. Nowe elementy można w łatwy sposób wkomponować w istniejący krajobraz miejski, co znacząco uatrakcyjnia jego odbiór, a ich funkcje często wykraczają poza podstawowe przeznaczenie. Ponadto rozwiązania często są innowacyjne, lecz w swoim założeniu bardzo proste i zgodne z ogólnie znanymi zasadami w przyrodzie.

Eko-hydrologia miejska jako element spajający głosy wszelkich interesariuszy gospodarowania wodami oraz zagrożenia powodziowego, daje szansę na realną współpracę międzysektorową i międzyinstytucjonalną włączającą w całość procesu społeczność miejską. Jej wprowadzenie winno odbywać się na zasadzie małych kroków w kierunku przyświecającej misji zdobycia statusu miasta odpornego. Błękitno-zielona infrastruktura nie gwarantuje bezpośrednio bezpieczeństwa powodziowego struktur miejskich, jest jednak katalizatorem holistycznego podejścia do problemu, spójności polityk miejskich oraz integracji całości systemu zarządzania sektorem wodnym.

Przykłady rozwiązań z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury:

  • naturalne tereny zieleni;
  • obszary przybrzeżne, strefy buforowe;
  • naturalizowane obszary retencji;
  • zielone ulice, zielone parkingi, zielone dachy;
  • ogrody deszczowe;
  • sztuczne ekosystemy bagienne;
  • ściany wertykalne;
  • rowy bioretencyjne;
  • niecki retencyjne;
  • beczki i cysterny na wody opadowe;
  • nawierzchnie porowate i przepuszczalne;
  • skrzynki na drzewa z warstwą infiltracyjną i glebą;
  • boksy, donice dla roślin, przeznaczone do zbierania wód opadowych.

Źródła:

  • Howe C., Mitchell C., Water Sensitive Cities Cities of the Future Series, IWA Publishing, 2011.
  • Huang G., Shen Z., Urban Planning and Water-related Disaster Management. Strategies for Sustainability Spatial Planning and Sustainable Development, Springer, 2018.
  • Kronenberg J., Bergier T., Wyzwania Zrównoważonego Rozwoju w Polsce, Fundacja Sendzimira, Kraków, 2010.
  • Januchta-Szostak A., Błękitna krew miasta. Woda jako ożywcza siła przestrzeni publicznych. Czasopismo Techniczne, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, nr 3-A/2008, s.22.
  • Kudłacz M., Kutek K. (red.), Water City Index 2019. Ranking efektywności największych miast Polski pod względem sposobu wykorzystywania zasobów wody, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, Kraków, 2019, s.36-42.
  • John H., Neubert M., Marrs Ch., Podręcznik zielonej infrastruktury – tło koncepcyjne
    i teoretyczne. Terminy i definicje (wersja skrócona w języku polskim)
    , Interreg Central Europe MaGICLandscapes – Managing Green Infrastructure in Central European Landscapes, Drezno, 2019.
  • Januchta-Szostak A., Przyroda w mieście. Usługi ekosystemów – niewykorzystany potencjał miast, Fundacja Sendzimira, Kraków, 2012.
  • Saternus P., Leksykon Urbanistyki i Planowania Przestrzennego, BEL Studio Sp. z o.o.,Warszawa, 2013, s.388.
  • Solarek K., Ryńska E.D., Mirecka M., Urbanistyka i architektura w zintegrowanym gospodarowaniu wodami, Oficyna wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa, 2016.
  • Denczew S., Infrastruktura komunalna i jej zarządzanie w sytuacjach kryzysowych. Podręcznik dla studentów I i II stopnia studiów na kierunkach inżynierii bezpieczeństwa pożarowego i cywilnego. Część I i II, Szkoła Główna Służby Pożarniczej, Warszawa, 2016, s.23.
  • Kowalczak P., Konflikty o wodę, Wydawnictwo Kurpisz SA, Przeźmierowo, 2007, s.143.
  • Januchta-Szostak A., Miasta przyjazne rzekom, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań, 2019.
  • Januchta-Szostak A., Miasta przyjazne wodzie? [w:] Open eyes book nr 3, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, Kraków 2018, s. 163-185.

Zjawisko zagrożenia

Zjawisko zagrożenia

Rozważając zagadnienia związane z miejską odpornością konieczne jest rozłożenie na czynniki pierwsze niektórych kluczowych terminów, do których to z pewnością należy pojęcie zagrożenia. Specjaliści z różnych dziedzin w różnoraki sposób interpretują oraz prezentują definicję tego zjawiska. Przyglądając się ich analizom można jednak wskazać pewne cechy 

Miejska odporność

Miejska odporność

Tkanka miejska Priorytetowym przeznaczeniem struktury każdego miasta jest zapewnienie wielofunkcjonalnej przestrzeni, w której egzystuje człowiek. Niezaprzeczalnie wszystkie poprzednie pokolenia odcisnęły na niej piętno swojego poziomu rozwoju, kreując tym samym jej aktualny obraz. „Miasta – największe materialne pomniki ludzkiej cywilizacji” określane są w nomenklaturze urbanistycznej pod 

Witam!

Witam!

Z wielką przyjemnością przedstawiam oraz oddaję do dyspozycji stronę internetową będąca medium przekazu treści tworzonych przez (już wkrótce) grono specjalistów z branży oraz dyscyplin powiązanych z naukami o bezpieczeństwie.

Wierzę, że stanie się ona platformą konstruktywnej dyskusji, współpracy, a przede wszystkim inspiracją do krytycznego myślenia wobec przyszłości bezpieczeństwa kolejnych pokoleń.

Strategię szeroko pojętego bezpieczeństwa tworzymy, a jej zapisy realizujemy już dzisiaj z myślą o tej podstawowej, najwyżej cenionej i najbardziej chronionej potrzebie każdego człowieka.

Przez wzgląd na charakter interdyscyplinarności prowadzonych badań, partycypacji w projektach naukowych, warsztatu praktyków i naukowców oraz konieczności holistycznego ujęcia zagadnienia jakim jest miejska odporność na zagrożenia całość materiału zostanie podzielona na kategorie, którego to zasób wraz ze wzrostem dorobku naukowego będzie powiększany.

Zapraszam każdego czytelnika do wymiany myśli (być może polemiki), bowiem to właśnie podczas konfrontacji z innymi ludźmi uczymy się znacznie więcej i jako społeczeństwo generujemy efekt synergii będący korzyścią dla nas wszystkich.

mgr inż. Karolina Baron

Poznaj kategorie wpisów!